ՎԱՆՔ ԳՅՈՒՂԸ
Վանք գյուղը գտնվում է Խոխանաբերդի և Հավապտոկի հյուսիսային մասում՝ նրանցից բաժանվելով Խաչեն գետով։
Հիմնական բնակավայրը համարվել է Վարդանաթաղը, որի մասին հիշատակություններ կան XIII դարից։ Վարդանաթաղ անվանումը պահպանվում է մինչև այժմ։
Բնակիչները IX-X դարերում վախադրվել են Գանձասարի վանքի մոտ գտնվող բնակավայրից։ Նախկինում գյուղը բաժանված էր երկու թաղի՝ ներքինը՝ Հունահող ե վերինը՝ Գոմակալ։ ժամանակի ընթացքում միացան և վանքի անունով կոչվեց Վանք։
Վանք գյուղից Գանձասարի վանք տանող նեղ ու դժվարանց անեփ միակ ճանապարհը կառուցել է Հասան-Ջալալյանների տան փեսա, ֆրանսիական դիմադրության շարժման անդամ Հովհաննես Արտեմի Ասրյանը։
Գյուղում կան գործող և այժմ արդեն չգործող աղբյուրներ, որոնց ջրագծերը անցկացրել և հուշարձան աղբյուրները կառուցել է նույնպես Հովհաննես Ասրյանը (1920-1969 թթ.)։
Վանք գյուղում պահպանվել են Հասան– Ջալալյան տոհմի ուղիղ ճյուղը շարունակող ժառանգների հայրական տունը, որը Արցախի ազատագրական պատերազմի (1991-1994 թվ.) ժամանակ, թշնամու ռմբակոծություններից մասամբ ավերվել է։ Դա Սարգիս բեկի տունն է։
Վանքում ապրող Հասան Ջալալյան տոհմի տարեց ժառանգն է Ռոմա (Վռամ) Լալայան– Հասան Ջալալյանը։
Գյուղում գործում է տարրական, կիսավեր ակումբը, որը նախկինում Աբրահամ բեկ Հասան-Ջալալյանի տունն էր։